100 jaar Leica fotografie

Grote veranderingen worden vaak toegeschreven aan technische innovatie. De uitvinding van het Leica fototoestel, honderd jaar geleden, is zo een revolutionaire verandering. Het 35mm fototoestel heeft ervoor gezorgd dat de wereld plots op een totaal andere manier gezien en getoond werd.

Hoe kon een klein, zwartgelakt toestel zo’n impact hebben? De compacte, hoge resolutie lens, het stille mechanisme en de korte sluitertijd, boden fotografen plots nieuwe en ongeziene mogelijkheden. Fotograferen werd minder complex, minder tijdrovend én goedkoper. Veel meer mensen, ook amateurs, kregen toegang tot fotografie. Met het gebruik van filmrolletjes, werd fotografie een goedkoop serieproduct dat binnen ieders bereik lag.

De snelheid en moeiteloosheid en de daarmee gepaard gaande vrijheid die Leica bood, veranderde de werkwijze van fotografen aanzienlijk. Het Leica toestel kwam tegemoet aan een immens verlangen om te experimenteren. Het werd een instrument van spontaneïteit en beroering.

Vóór Leica konden de zware, lompe en statische fototoestellen slechts één foto per plaat maken en was fotografie eerder een enscenering van de werkelijkheid. De uitvinding van het 35mm fototoestel stelde de fotografen in staat om de wereld te tonen zoals die er werkelijk uitzag. Met een Leica konden de fotografen hun studio verlaten om te ontdekken wat er zich op straat afspeelde. Het toestel legde de ‘condition humaine’ vast en werd hierdoor snel een deel van het dagdagelijkse leven.

Leitz + camera = Leica

Het eerste Leica model - de merknaam is een samentrekking van de naam van de firma, Leitz, en het woord ‘camera’ - werd ontwikkeld in maart 1914 door ingenieur en amateurfotograaf Oskar Barnack. Hij slaagde erin om beeldmotieven op een 35mm film vast te leggen en gebruikte daarvoor een simpele truc: het filmrolletje in het Leica fototoestel verschoof horizontaal, waar dit in een filmcamera verticaal gebeurde. Hierdoor kon hij het formaat van het negatief vergroten tot 24 x 36 mm.

De Eerste Wereldoorlog zorgde ervoor dat hij het revolutionaire fototoestel pas in 1925 kon lanceren.

Collectief geheugen

De gesneuvelde soldaat van Robert Capa, de man die over een plas springt van Cartier-Bresson, het kussende koppel op Times Square van Alfred Eisenstaedt, de Vietnamese vlucht voor napalm door Nick Út,… Het zijn stuk voor stuk iconische foto’s die ondertussen een belangrijk onderdeel zijn van ons collectief geheugen en die enkel konden geschoten worden dankzij het compacte formaat en de technologisch innovatieve Leica.